{"id":1052,"date":"2024-06-27T08:43:16","date_gmt":"2024-06-27T06:43:16","guid":{"rendered":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/?p=1052"},"modified":"2024-06-28T12:35:22","modified_gmt":"2024-06-28T10:35:22","slug":"nocna-zmiana-czyli-pestycydy-szkodza-bez-wzgledu-na-pore-doby","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/?p=1052","title":{"rendered":"Nocna zmiana, czyli pestycydy szkodz\u0105 bez wzgl\u0119du na por\u0119\u00a0doby"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>W internecie mo\u017cna si\u0119 od czasu do czasu natkn\u0105\u0107 na viralowe apele, \u017ceby nie stosowa\u0107 oprysk\u00f3w na uprawach w ci\u0105gu dnia, czyli wtedy, kiedy pszczo\u0142y lataj\u0105 na nie po pokarm. Dalej nast\u0119puje pro\u015bba, \u017ceby pryska\u0107 wieczorem, kiedy pszczo\u0142y s\u0105 ju\u017c bezpieczne w swoich ulach. Powstrzymanie si\u0119 od oprysk\u00f3w w ci\u0105gu dnia jest ze wszech miar s\u0142uszne i mo\u017ce ograniczy\u0107 szkodliwy wp\u0142yw na pewne zapylacze\u2026 jednak nie spowoduje, \u017ce pestycydy zupe\u0142nie przestan\u0105 szkodzi\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u0105 dwa g\u0142\u00f3wne powody tego, \u017ce stosowanie pestycyd\u00f3w po zmroku nie wyeliminuje problemu. Pierwszy to r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 obecnych na polu organizm\u00f3w. Wspomniany apel skupia si\u0119 na pszczole miodnej, kt\u00f3ra w ogromnej wi\u0119kszo\u015bci nie \u017cyje dziko, ale jest hodowana przez cz\u0142owieka. Rodziny pszczele mieszkaj\u0105 w ulach, w kt\u00f3rych sp\u0119dzaj\u0105 noc. Robotnice pszczo\u0142y miodnej lataj\u0105 daleko, nawet do kilku kilometr\u00f3w, wi\u0119c te pojawiaj\u0105ce si\u0119 na kwitn\u0105cej uprawie niekoniecznie maj\u0105 swoje gniazda w pobli\u017cu. Tak czy inaczej, kiedy nadchodzi wiecz\u00f3r, pszczo\u0142y miodne opuszczaj\u0105 pola i siedz\u0105 bezpiecznie w swoich gniazdach. Jednak opr\u00f3cz pszczo\u0142y miodnej pola uprawne odwiedza \u2013 lub na nich \u017cyje \u2013 wiele innych zapylaczy. Dzikie pszczo\u0142y (kt\u00f3rych w Polsce stwierdzono prawie 500 gatunk\u00f3w) maj\u0105 o wiele mniejszy zasi\u0119g lotu (zwykle poruszaj\u0105 si\u0119 w promieniu do kilkuset metr\u00f3w od gniazda), a wi\u0119c ich gniazda mog\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 na skrajach p\u00f3l, w zasi\u0119gu oprysk\u00f3w. Zreszt\u0105, nie wszystkie pszczo\u0142y sp\u0119dzaj\u0105 noce w gnie\u017adzie. Samce zazwyczaj opuszczaj\u0105 swoje gniazdo raz na zawsze, a p\u00f3\u017aniej nocuj\u0105 na p\u0119dach ro\u015blin, w kwiatach lub r\u00f3\u017cnych kryj\u00f3wkach. Inne zapylacze, takie jak bzygi i motyle, wcale nie buduj\u0105 gniazd, a cz\u0119\u015b\u0107 z nich w nocy ma sw\u00f3j szczyt aktywno\u015bci. \u0106mom, najwa\u017cniejszym nocnym owadom zapylaj\u0105cym, zdecydowanie nie pomo\u017ce opryskiwanie upraw po zmroku.<\/p>\n\n\n\n<p>Drugim problemem jest trwa\u0142o\u015b\u0107 pestycyd\u00f3w. Podane na pole wieczorem, nie znikaj\u0105 magicznie do rana. Nawet je\u015bli pozostanie ich tyle, \u017ce przylatuj\u0105cy na upraw\u0119 owad nie zostanie natychmiast zabity, to w mniejszych ilo\u015bciach r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 czyni\u0107 szkody. Tak zwane dzia\u0142ania subletalne, czyli szkodliwe, ale niepowoduj\u0105ce \u015bmierci, mog\u0105 polega\u0107 na os\u0142abieniu odporno\u015bci i zwi\u0119kszeniu podatno\u015bci na choroby, utracie zdolno\u015bci nawigacyjnych i trudno\u015bciach w powrocie do gniazda, zmniejszeniu p\u0142odno\u015bci czy zaburzeniach procesu uczenia si\u0119 i zapami\u0119tywania. Cz\u0119\u015b\u0107 pestycyd\u00f3w nie tylko nie ulega natychmiastowemu rozk\u0142adowi, ale jest bardzo trwa\u0142a i przy kolejnych aplikacjach ich st\u0119\u017cenie si\u0119 kumuluje, a po zaprzestaniu stosowania jeszcze przez wiele lat s\u0105 one w \u015brodowisku obecne. Nie ca\u0142a ilo\u015b\u0107 zastosowanej substancji pozostaje w miejscu przeznaczenia \u2013 mo\u017ce zosta\u0107 wyp\u0142ukana i pow\u0119drowa\u0107 do innych miejsc, w kt\u00f3rych b\u0119dzie zagra\u017ca\u0107 owadom, kt\u00f3re mog\u0142y nigdy w swoim \u017cyciu nie zap\u0119dzi\u0107 si\u0119 na pole uprawne.<\/p>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c \u2013 stosowanie si\u0119 do zalece\u0144 oraz dobrych praktyk zwi\u0105zanych z u\u017cyciem pestycyd\u00f3w jest niesamowicie wa\u017cne i powinno by\u0107 to zawsze przestrzegane, ale jedynym ca\u0142kowicie skutecznym sposobem na uchronienie zapylaczy przed wp\u0142ywem szkodliwych substancji jest rezygnacja z ich u\u017cycia. Badania pokazuj\u0105, \u017ce zmniejszenie zu\u017cycia pestycyd\u00f3w w uprawach jest jak najbardziej mo\u017cliwe i mo\u017ce prowadzi\u0107 nie tyle do obni\u017cenia, co zwi\u0119kszenia zysk\u00f3w (zmniejszenie wydatk\u00f3w na \u015brodki ochrony ro\u015blin, oraz zwi\u0119kszenie plonu w uprawach owadopylnych). Zmniejszenie zu\u017cycia pestycyd\u00f3w jest mo\u017cliwe zw\u0142aszcza wtedy, gdy tereny uprawne s\u0105 bogate w \u015brodowiska nie uprawiane rolniczo, jak zadrzewienia \u015br\u00f3dpolne, miedze oraz pasy kwietne.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Autorka: dr Justyna Kierat, Instytut Botaniki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W internecie mo\u017cna si\u0119 od czasu do czasu natkn\u0105\u0107 na viralowe apele, \u017ceby nie stosowa\u0107 oprysk\u00f3w na uprawach w ci\u0105gu dnia, czyli wtedy, kiedy pszczo\u0142y lataj\u0105 na nie po pokarm&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1057,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-1052","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wiedza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1052","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1052"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1052\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1054,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1052\/revisions\/1054"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1057"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}