{"id":1599,"date":"2025-11-13T18:10:03","date_gmt":"2025-11-13T17:10:03","guid":{"rendered":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/?p=1599"},"modified":"2025-11-13T18:10:03","modified_gmt":"2025-11-13T17:10:03","slug":"ucieczka-przed-klimatem-kim-sa-migranci-klimatyczni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/?p=1599","title":{"rendered":"Ucieczka przed klimatem. Kim s\u0105 migranci klimatyczni?"},"content":{"rendered":"\n

Wyobra\u017a sobie, \u017ce pewnego dnia budzisz si\u0119 i musisz opu\u015bci\u0107 sw\u00f3j dom. Nie dlatego, \u017ce grozi ci wojna, ale dlatego, \u017ce nie da si\u0119 ju\u017c w nim \u017cy\u0107. Pola ju\u017c dawno s\u0105 nieuprawne, rzeka wysch\u0142a, temperatura przekroczy\u0142a pr\u00f3g, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek nie jest w stanie normalnie funkcjonowa\u0107, sklepy \u015bwiec\u0105 pustkami. To nie pocz\u0105tek filmu science fiction \u2013 to codzienno\u015b\u0107 coraz wi\u0119kszej liczby ludzi na \u015bwiecie. Tak rodzi si\u0119 nowy typ uchod\u017ac\u00f3w \u2013 migranci klimatyczni.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug raportu Banku \u015awiatowego, do roku 2050 ponad 200 milion\u00f3w os\u00f3b mo\u017ce by\u0107 zmuszonych do opuszczenia swoich dom\u00f3w z powodu zmian klimatycznych. To tak, jakby ca\u0142a populacja Brazylii i Meksyku ruszy\u0142a w drog\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Powody s\u0105 r\u00f3\u017cne \u2013 susze, powodzie, podnosz\u0105cy si\u0119 poziom m\u00f3rz, huragany, pustynnienie ziemi. W Bangladeszu morze ju\u017c dzi\u015b poch\u0142ania dziesi\u0105tki kilometr\u00f3w wybrze\u017ca rocznie. Na Pacyfiku wyspy Kiribati i Tuvalu walcz\u0105 o przetrwanie \u2013 dos\u0142ownie. W niekt\u00f3rych miejscach ocean wdziera si\u0119 do dom\u00f3w i szk\u00f3\u0142. W Afryce Subsaharyjskiej miliony rolnik\u00f3w porzucaj\u0105 wyschni\u0119te pola, by szuka\u0107 pracy w miastach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Zmiana klimatu nie jest wi\u0119c tylko wykresem na kolejnym szczycie klimatycznym. To realny pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego ludzie pakuj\u0105 ca\u0142e \u017cycie w torb\u0119 i ruszaj\u0105 w nieznane.<\/p>\n\n\n\n

Z naukowego punktu widzenia to zjawisko nie jest \u0142atwe do uchwycenia.
Kiedy kto\u015b ucieka przed wojn\u0105 \u2013 jest uchod\u017ac\u0105. Kiedy szuka pracy \u2013 jest migrantem ekonomicznym. Ale co, je\u015bli kto\u015b opuszcza dom, bo morze zabra\u0142o jego wie\u015b, uprawy nie rosn\u0105 od trzech lat, a studnia ju\u017c dawno wysch\u0142a?<\/p>\n\n\n\n

Prawo mi\u0119dzynarodowe nie uznaje dzi\u015b poj\u0119cia \u201euchod\u017acy klimatycznego\u201d. Tacy ludzie cz\u0119sto nie maj\u0105 \u017cadnej ochrony prawnej \u2013 ani statusu uchod\u017acy, ani gwarancji azylu. To prawdziwy paradoks naszych czas\u00f3w: potrafimy \u015bledzi\u0107 topnienie lodowc\u00f3w satelitami, ale wci\u0105\u017c nie wiemy, jak nazwa\u0107 tych, kt\u00f3rzy przez to topnienie stracili dom.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 migrant\u00f3w klimatycznych nie przekracza granic pa\u0144stwowych.
Przemieszczaj\u0105 si\u0119 wewn\u0105trz swojego kraju z teren\u00f3w wiejskich do miast.
To powoduje nowe napi\u0119cia: zat\u0142oczone metropolie, brak mieszka\u0144, wzrost cen \u017cywno\u015bci, bezrobocie. Przyk\u0142ad? W Syrii wieloletnia susza poprzedzaj\u0105ca wojn\u0119 zmusi\u0142a setki tysi\u0119cy rolnik\u00f3w do migracji w stron\u0119 miast. Tam zacz\u0119\u0142y narasta\u0107 frustracje spo\u0142eczne, kt\u00f3re potem przerodzi\u0142y si\u0119 w konflikt. Klimat by\u0142 wi\u0119c jednym z cichych zapalnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Co jednak, gdy nie ma dok\u0105d ucieka\u0107? Wyspy na Pacyfiku rozwa\u017caj\u0105 wykupienie ziemi na innych kontynentach. Rz\u0105d Kiribati ju\u017c w 2014 roku kupi\u0142 ziemi\u0119 na Fid\u017ci, by w razie potrzeby przenie\u015b\u0107 tam cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci. Tak wygl\u0105da \u201eplan B\u201d w erze kryzysu klimatycznego.<\/p>\n\n\n\n

Badacze podkre\u015blaj\u0105, \u017ce migracje klimatyczne nie s\u0105 \u201ekatastrof\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u201d \u2013 one ju\u017c trwaj\u0105.
W Indiach, Nigerii, Sudanie Po\u0142udniowym, ale te\u017c w Kalifornii czy po\u0142udniowej Europie coraz cz\u0119\u015bciej dochodzi do sytuacji, w kt\u00f3rych ludzie po prostu nie mog\u0105 wr\u00f3ci\u0107 do swoich dom\u00f3w po po\u017carach, powodzi czy huraganach.<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie migracje mog\u0105 by\u0107 strategi\u0105 przetrwania, nie tylko dramatem.
Przeniesienie si\u0119 do miasta lub innego regionu mo\u017ce da\u0107 rodzinom szans\u0119 na lepsze \u017cycie. Jest jednak jeden warunek – musi istnie\u0107 system wsparcia, plan adaptacji, inwestycje w miejsca przyjmuj\u0105ce nowych mieszka\u0144c\u00f3w oraz akceptacja lokalnych \u015brodowisk.<\/p>\n\n\n\n

ONZ i Mi\u0119dzynarodowa Organizacja ds. Migracji (IOM) apeluj\u0105 o \u201ezarz\u0105dzanie migracjami klimatycznymi\u201d, czyli o przygotowanie \u015bwiata na to, \u017ce wkr\u00f3tce mobilno\u015b\u0107 stanie si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 odpowiedzi na kryzys, a nie jego skutkiem ubocznym.<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce problem dotyczy tylko odleg\u0142ych kraj\u00f3w, zmiany klimatyczne coraz cz\u0119\u015bciej dotykaj\u0105 te\u017c Europy. Wysychaj\u0105ce rzeki, po\u017cary w Grecji,  czy gwa\u0142towne burze w Polsce  to wszak symptomy tego samego zjawiska. Nie chodzi wi\u0119c tylko o wsp\u00f3\u0142czucie dla innych, ale o zrozumienie, \u017ce jeste\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 tego samego systemu. Ka\u017cdy stopie\u0144 wi\u0119cej na termometrze to miliony ludzkich historii, kt\u00f3re mog\u0105 sko\u0144czy\u0107 si\u0119 pakowaniem walizek.<\/p>\n\n\n\n

Czy wi\u0119c mo\u017cna co\u015b zrobi\u0107? Tak. Zmniejszanie emisji, inwestowanie w energi\u0119 odnawialn\u0105, edukacja, wsparcie dla kraj\u00f3w najbardziej nara\u017conych \u2013 to nie slogany, lecz realne dzia\u0142ania, kt\u00f3re mog\u0105 ograniczy\u0107 (albo upro\u015bci\u0107) przysz\u0142e migracje.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli bowiem nie zatrzymamy zmian klimatu, to nie b\u0119dziemy pyta\u0107 o to, czy ludzie b\u0119d\u0105 musieli si\u0119 przemieszcza\u0107, tylko ilu ich b\u0119dzie. I dok\u0105d p\u00f3jd\u0105.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wyobra\u017a sobie, \u017ce pewnego dnia budzisz si\u0119 i musisz opu\u015bci\u0107 sw\u00f3j dom. Nie dlatego, \u017ce grozi ci wojna, ale dlatego, \u017ce nie da si\u0119 ju\u017c w nim \u017cy\u0107. Pola ju\u017c…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1600,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-1599","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wiedza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1599","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1599"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1599\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1602,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1599\/revisions\/1602"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1600"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1599"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1599"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/e-know.uj.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1599"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}